Hiệu sách rất lớn, có đến ba tầng, Minh Nguyệt chưa từng thấy hiệu sách nào lớn như vậy, nhiều sách đến thế, cứ như con ong sa vào hũ mật, có lẽ sẽ chết chìm trong sự ngọt ngào này. Cô không biết nên bắt đầu xem từ đâu, lướt qua một lượt như cưỡi ngựa xem hoa, cảm thấy sách trên đời này quả thực đọc cả đời cũng không hết.
Lý Thu Tự bảo cô cứ chọn cuốn nào thích thì cứ tự nhiên lấy, sắp nghỉ đông rồi, cô có khối thời gian để đọc. Minh Nguyệt thấy có người ngồi xếp bằng trong góc, chuyên tâm đọc sách, trong hiệu sách lại ấm áp, chẳng hề khổ sở chút nào, điều kiện này thật quá tốt.
Cô mang cuốn "Thị Trấn Xôn Xao" đã mua đến trường, lúc ăn trưa thì cùng Tần Thiên Minh xem. Tần Thiên Minh cho rằng thói quen này không tốt, ăn là ăn, đọc sách là đọc sách, một miếng cơm rơi vào sách thì tức chết đi được, cô ấy ăn như hổ đói vài miếng, rửa tay sạch sẽ rồi mới cầm vào sách. Minh Nguyệt thấy thói quen này của cô ấy rất hay, cô phải học theo.
Hai người ghé đầu vào nhau, xem mục lục trước, mắt Minh Nguyệt lướt xuống dưới, thấy dòng "Làng Tạ Trương cũng muốn bán đất", cô ngẩng đầu nói: "Làng các cậu bán đất cho thành phố rồi, chẳng có ai mua đất chỗ bọn tớ cả."
Tần Thiên Minh nói: "Bọn tớ gần thành phố hơn, chiếm được vị trí đắc địa."
Mở đầu sách kể về việc chính quyền xã thị trấn đón tiếp cấp trên đến kiểm tra như thế nào, Minh Nguyệt kinh ngạc vô cùng. Cô cứ ngỡ trưởng thôn, bí thư chỉ quản mấy chuyện nhà ai chửi nhau, đánh nhau, hoặc là hai nhà thù hằn vì ranh giới đất đai cũng cần cán bộ thôn đến hòa giải, tóm lại, làng Tử Hư và các thôn làng xung quanh toàn là những chuyện như vậy. Hóa ra cán bộ thôn phải làm nhiều việc lặt vặt đến thế, lần đầu tiên Minh Nguyệt nhận ra, cô ở nông thôn, những gì cô thấy, những gì cô nghe đều là những cảm nhận rời rạc, không hệ thống của bản thân, còn có rất nhiều chuyện, thực ra cô không hề hiểu rõ.
Chuyện trong sách xảy ra vào năm 2003, cách nay không xa, hai người lật bừa về sau, thấy ghi chép về việc thu thuế nông nghiệp, đều cảm thấy thật thân thuộc, chuyện bãi bỏ thuế nông nghiệp mới chỉ là chuyện của năm ngoái.
Hai người đọc mà lòng trào dâng xúc động, đọc một hồi liền không kìm được mà reo lên: "Quê chúng ta chính là như vậy!"
Hiếm khi thấy một cuốn sách viết về những điều mình quen thuộc đến thế, cảm giác này còn chân thực và hữu hình hơn cả tiểu thuyết, không cần vận dụng bất kỳ trí tưởng tượng nào, giọng điệu, lời lẽ của những người trong sách sống động như thật, như thể đã thực sự nghe thấy ở một khoảnh khắc nào đó. Minh Nguyệt rất dễ bị lay động, thỉnh thoảng, cô lại phải đứng dậy, đi đi lại lại vài bước, đăm đăm nhìn về phương xa ngoài cửa sổ, cuối cùng là đường chân trời, không thể nhìn thấy cánh đồng quê hương quen thuộc.
Tần Thiên Minh yêu thích cuốn sách này không nỡ rời tay, vừa nhìn ngày xuất bản đã kinh ngạc nói: "Sách mới ra năm nay, sao cậu biết mà mua vậy?"
Minh Nguyệt nói: "Là anh họ của tớ mua. Cậu từng đến trụ sở thôn các cậu chưa?"
"Chưa, toàn người lớn đến thôi, tớ cũng muốn vào xem thử, nhưng bố tớ bảo trẻ con không được vào."
"Cậu nói xem, trong sách bí thư Tiêu bảo cần số liệu gì thì cho số liệu đó, chẳng phải là làm giả sao?"
"Bình thường thôi," Tần Thiên Minh nói với vẻ thâm sâu khó lường, "Chỗ bọn tớ bán đất cũng làm giả đấy, tớ nghe bố mẹ nói chuyện phiếm mà biết được."
Minh Nguyệt lại chìm vào một nỗi mông lung mới: thế giới này, ngay cả vùng quê quen thuộc nhất của cô, cũng vô cùng phức tạp, huống hồ là một thành phố đông người hơn? Một vài câu dài trong sách rất trúc trắc, xen lẫn thuật ngữ chuyên ngành, đành phải tạm thời bỏ qua không cố hiểu.
Nhưng để hiểu những trường hợp giao tiếp với người khác thì lại chẳng tốn chút sức lực nào.
Hai người cứ thế bàn luận về cuốn sách, Minh Nguyệt thầm nghĩ, sao mình không nhớ rõ chuyện cán bộ thôn đến thu thuế nhỉ? Chỉ biết lúc đó ông nội vẫn còn, người trong thôn đến, cô còn là một đứa trẻ, người lớn có việc cần bàn, cô chỉ đứng nhìn từ xa, cũng không biết họ làm gì, chỉ biết là thu tiền. Chuyện như vậy năm nào cũng có, đã thành thói quen, cũng không phải chỉ thu của nhà cô, chuyện quen thuộc đến vậy, qua ngòi bút của người có văn hóa này, ghi chép lại, trở thành một cuốn sách, rồi tình cờ để cô đọc được, lại cảm thấy như mình đang ở trong hoàn cảnh đó.
Minh Nguyệt đột nhiên hiểu ra một điều, bất kể là tiểu thuyết hay tác phẩm khoa học xã hội thế này, đều phải viết về sự "thật", cho dù tiểu thuyết có bịa ra một câu chuyện, cũng phải có cái "thật" của hiện thực làm nền, như vậy mới có thể chạm đến lòng người, cô không biết mình nghĩ vậy có đúng không.
"Trước khi nghỉ đông tớ cũng phải đi mua một cuốn." Tần Thiên Minh vốn định mượn, nhưng rõ ràng Minh Nguyệt chắc chắn sẽ đọc trong kỳ nghỉ, mà cô ấy lại không thể đợi đến khi khai giảng mới xem.
"Anh họ của cậu thật biết chọn sách, anh ấy học đại học rồi phải không?"
"Học rồi, anh ấy học Luật."
"Tớ thấy anh ấy cũng giống sinh viên giỏi, mấy giáo viên của trường mình đều tốt nghiệp trường khá tốt, không phải tốt nghiệp trường xịn thì không vào trường mình dạy được đâu."
Hai người là khách quen của hành lang buổi trưa, Trương Lôi ăn cơm xong liền vào lớp sớm, liếc thấy họ, nói: "Mai thi rồi mà các cậu còn ở đây tán gẫu à?"
Minh Nguyệt nói: "Xem sách một lát thôi."
Trương Lôi bước tới, nhìn bìa sách: Diễn giải và luận giải về hoạt động chính trị của một thị trấn.
Cái quái gì đây? Khuôn mặt cô ta lộ rõ câu nói đó, rồi trả lại sách cho họ.
"Sao các cậu cũng giống mấy đứa con trai vô vị kia, thích nhất là bàn chuyện cao xa, loại chuyện này thì có liên quan gì đến học sinh cấp ba chứ? Ai nấy nói cứ như thể mình sắp đi làm quan không bằng."
Trong đám con trai, có người thích bàn chuyện chính trị, có người thích xem bóng đá, có người lại thích bình phẩm con gái, niềm vui trong cuộc sống của họ chẳng qua cũng chỉ có vậy, Trương Lôi cảm thấy tất cả đều rất tầm thường. Họ kể tên các ngôi sao bóng đá ở cuối lớp vanh vách, nhưng điều đó cũng chẳng ngăn được mùi hôi thối từ đôi giày họ cởi ra lan khắp phòng. Miệng họ thì nói về cối xay thịt trong Thế chiến II, nhưng cũng chẳng ngăn được phòng ký túc của họ bẩn như chuồng lợn. Trương Lôi vô cùng coi thường đám con trai cùng tuổi, cô ta chẳng coi ai ra gì.
Tần Thiên Minh đang cảm thấy câu nói này như đang mỉa mai mình, đang vắt óc suy nghĩ xem phải phản pháo thế nào thì cô Kiều đi tới, mấy người đều chào cô giáo.
"Đọc sách đấy à?" Kiều Thắng Nam cũng cầm cuốn sách lên, lật xem qua quýt.
"Sách của ai vậy?"
Minh Nguyệt đáp: "Của em ạ, anh họ em mới mua."
Kiều Thắng Nam ngạc nhiên hỏi: "Anh họ em cho em xem loại sách này à?"
Minh Nguyệt hơi căng thẳng, liếc nhìn Tần Thiên Minh, không hiểu có vấn đề gì.
Kiều Thắng Nam nói: "Tuổi của các em không hợp đọc mấy thứ này đâu, những thứ này cũng không có ích gì cho kỳ thi đại học. Đợi lên đại học đọc cũng không muộn, bây giờ đọc chỉ tổ lãng phí thời gian."
Cô ấy không có lấy một xu hứng thú với những cuốn sách nghiên cứu về nông thôn này, quá quen thuộc, quen thuộc đến mức chai sạn rồi. Viết những thứ này để làm gì? Có ai thực sự quan tâm không? Một vài quan niệm của Kiều Thắng Nam vô cùng ngoan cố và kiên cường, không ai có thể thay đổi nhận thức của cô ấy, thậm chí ảnh hưởng cũng không thể, cô ấy dường như bẩm sinh đã có tư tưởng của riêng mình, tất cả đều đến từ kinh nghiệm sống.
Cô ấy cũng không thích xem phim truyền hình, điện ảnh đề tài nông thôn, cứ như thể để cho người ta tiêu khiển mua vui, nhưng đồng thời, những thứ mới mẻ ở thành phố, cô ấy cũng chẳng có hứng thú tìm hiểu.
Trương Lôi nghe vậy, trong lòng có được một sự thỏa mãn kỳ lạ, sự phủ định của cô Kiều đối với cô ta mà nói đặc biệt quan trọng, Lý Minh Nguyệt thích nhất là tỏ ra khác người, lần này thì hỏng bét rồi.
Minh Nguyệt miệng thì vâng dạ với cô Kiều, nhưng trong lòng hoàn toàn không nghĩ vậy. Kiều Thắng Nam dường như còn có lời muốn nói với cô, nhưng cuối cùng chỉ vỗ vai cô: "Sắp thi rồi, ôn bài cho tốt nhé."
Chỉ một hành động như vậy thôi mà Trương Lôi quả thực ghen đến cháy lòng, cô ta không hiểu, tại sao cô Kiều lại thân thiết với Lý Minh Nguyệt như vậy, lẽ nào vì đều là người nông thôn? Cô ta đã che giấu thân phận của mình, nên không nhận được sự quan tâm đồng hương đó từ cô Kiều ư? Vậy mà Lý Minh Nguyệt lại chẳng có vẻ gì là cảm kích, phụ lòng tốt của giáo viên.
Thi cuối kỳ kết thúc, Lý Thu Tự đến trường thu dọn chăn đệm cho Minh Nguyệt. Anh không tiện lên lầu, là Tần Thiên Minh và trưởng phòng ký túc cùng nhau mang xuống, anh cười nói cảm ơn, đưa cho họ một túi đồ ăn vặt.
Lý Thu Tự là một người đàn ông trẻ tuổi với phong thái cực kỳ lịch lãm, điều này khiến các cô gái lập tức có cảm tình. Quả nhiên ăn của người ta thì phải mềm lòng, trưởng phòng vốn giữ thái độ trung lập khi các bạn cùng phòng bàn tán về Minh Nguyệt, giờ phút này cán cân tình cảm đã nghiêng hẳn: "Người nhà của cậu ấy lịch sự thật đấy, thực ra Lý Minh Nguyệt cũng có gì không tốt đâu."
Tần Thiên Minh thầm nghĩ, gói đồ ăn vặt này cũng có tác dụng đấy chứ. Cô ấy ghen tị với Minh Nguyệt có người thân như vậy, có gu thẩm mỹ, lại có thể giúp đỡ cả về cuộc sống lẫn học tập.
Trời âm u, vừa tối vừa lạnh, gió buốt từ bốn phương tám hướng thổi tới hun hút, mấy ngày liền đều như vậy, những đám mây xám dày mỏng khác nhau phủ kín bầu trời, tan đi còn chậm hơn mọi khi. Mạnh Kiến Tinh đội gió lạnh đến ký túc xá nữ tìm Minh Nguyệt, liền được Tần Thiên Minh cho biết đã được anh họ đón đi rồi. Mạnh Kiến Tinh nhận ra, Lý Thu Tự quả nhiên thân thiết với họ hàng bên đó.
Tạm thời không phải ngồi trong lớp học, Minh Nguyệt thở phào nhẹ nhõm, cô sắp được về nhà rồi. Một ngày trước khi rời trường, cô cùng Tần Thiên Minh ra nhà tắm công cộng tắm rửa một lượt, cả người vừa thơm tho vừa nhẹ nhõm, tâm trạng cũng tốt lên. Về đến nhà Lý Thu Tự, cô bận rộn tháo vỏ chăn, cô đã có thể sử dụng máy giặt một cách thành thạo.
Lý Thu Tự lại đến khách sạn, mãi đến chiều tối mới cùng Hướng Nhụy trở về. Minh Nguyệt đang sắp xếp sách vở, nghe thấy tiếng động, không hiểu sao lại thấy chột dạ, từ lần trước Lý Thu Tự đi công tác về, cô chưa gặp lại Hướng Nhụy. Nhưng Hướng Nhụy bước vào vẫn như thường lệ, cười chào cô: "Nghỉ đông rồi à?"
Lý Thu Tự nói: "Em cứ ngồi đi, có đồ để quên dưới gara rồi." Anh lại vội vã ra ngoài.
Hướng Nhụy bèn đặt đồ lên bàn, tạo ra tiếng sột soạt, rồi gọi Minh Nguyệt lại: "Toàn là đồ ăn thôi, ở quê không mua được đâu, mang về cho bà và em gái ăn."
Chị ấy ngay cả hoàn cảnh nhà mình cũng biết rồi sao? Chắc chắn là Lý Thu Tự nói, tâm trạng tốt của Minh Nguyệt lập tức tụt dốc, cô không nói được cảm giác đó là gì, tóm lại là không muốn Hướng Nhụy biết chuyện nhà mình.
"Cảm ơn chị, nhiều quá ạ, chị Hướng Nhụy, chị cũng lấy một ít đi." Cô lại cảm thấy mình nhỏ nhen, người ta không trách mình, vẫn lịch sự như vậy, mình đúng là không biết điều.
Hướng Nhụy nói: "Anh họ của em mua cho chị rồi, chị cũng thèm ăn, thích ăn vặt lắm."
Cô ấy cười đánh giá Minh Nguyệt "Chị nghe nói, chân em khỏi hẳn rồi à? Hơn hai tháng nay làm anh họ của em vất vả quá rồi."
Minh Nguyệt ấp úng đáp lại.
Hướng Nhụy lại hỏi: "Học kỳ sau, em phải ở ký túc xá rồi nhỉ?"
Minh Nguyệt nghịch hộp kẹo, cúi đầu nói: "Chắc chắn rồi ạ, em cũng muốn về ký túc xá từ lâu rồi."
Hướng Nhụy nói: "Mai về nhà luôn à? Cả học kỳ không về chắc nhớ nhà lắm."
Minh Nguyệt "à" một tiếng, nhanh chóng đáp: "Về nhà ạ." Lý Thu Tự vốn định giữ cô ở lại thêm một ngày, đi dạo trong thành phố, khách sạn của anh tổ chức mấy bữa tiệc cuối năm cho các công ty, còn lại rất nhiều đồ chơi, muốn gọi Minh Nguyệt đến chọn, những món đồ nhỏ này mang về chia cho trẻ con hàng xóm cũng tốt, để ở khách sạn thì sẽ bị vứt đi như rác.
Hướng Nhụy hài lòng với câu trả lời của cô, cô ấy hy vọng sẽ vui vẻ tiễn người họ hàng này đi, và vĩnh viễn không bao giờ quay lại.
"Tết bọn chị đi Hải Nam, em muốn quà gì không? Chị mua cho."
"Ngày mai anh chị đi luôn ạ?"
"Chắc là trước Tết, trong Tết đông người lắm, anh họ của em không thích chen chúc, mấy ngày này chuẩn bị trước đã."
Minh Nguyệt nghe vậy, quyết định ngày mai phải đi ngay.
Ba người ăn một bữa cơm trong không khí bình thường, Hướng Nhụy vẫn rất hoạt ngôn, lúc thì nói chuyện chứng khoán, lúc lại hỏi tình hình khách sạn của Lý Thu Tự, còn có thể tranh thủ quan tâm đến việc học của Minh Nguyệt. Minh Nguyệt nhân lúc cô ấy đi rửa hoa quả, liền nói:
"Em muốn mai về nhà, anh có thể chỉ cho em cách chuyển xe không? Em muốn tự đi."
Lý Thu Tự cười: "Không phải đã hẹn ngày kia anh đưa em về sao?"
Minh Nguyệt nói: "Em nhớ nhà rồi, cũng muốn học cách tự đi xe."
Lý Thu Tự nói: "Chân em mới coi như khỏi hẳn, gần Tết bến xe đông người, không khéo lại hết chỗ, chen lấn đứng suốt cả quãng đường, lợi bất cập hại, sau này có nhiều cơ hội để tự đi xe mà."
Minh Nguyệt không thể phản bác được câu nào.
Cô muốn về nhà, hễ thấy Hướng Nhụy ở nhà Lý Thu Tự là cảm giác mình là người thừa lại trỗi dậy, cô cảm thấy không tự nhiên, chắc chắn Hướng Nhụy cũng vậy, ai lại muốn cứ thấy "họ hàng" ở nhà bạn trai mình cơ chứ?
Nhưng cô lại không thể ép buộc Lý Thu Tự: Ngày mai anh phải đưa em về.
Lúc ăn hoa quả, tâm trạng của Hướng Nhụy có vẻ vẫn rất tốt:
"Mang một ít về nhà ăn đi?"
"Thôi ạ, để anh chị ăn đi."
"Sao lại không chứ, bọn chị mua lại được mà, ở quê không mua được hoa quả ngon thế này đâu, chủng loại chắc chắn cũng ít."
"Không ít đâu ạ, hoa quả cũng nhiều loại lắm, mấy sạp hàng trên trấn Tết còn bán cả dưa hấu nữa."
"Á? Đã bán cả dưa hấu rồi cơ à?"
Mùa đông Minh Nguyệt không thích ăn hoa quả, lạnh quá, Tết có mua quýt, bị đóng đá, múi quýt cứng ngắc, ăn vào miệng cảm giác như chân răng cũng bị buốt theo. Chỉ có ngồi trong căn phòng có lò sưởi ấm áp như mùa xuân thế này mới có thể tận hưởng niềm vui ăn hoa quả.
Hướng Nhụy cắt hoa quả thành từng miếng nhỏ, dùng tăm xiên để ăn, vừa ăn vừa cười, cô ấy không chỉ tự ăn mà thỉnh thoảng còn đút cho Lý Thu Tự. Minh Nguyệt đứng dậy: "Em vào phòng sách đọc sách một lát."
Hướng Nhụy cười nói: "Chăm chỉ quá," cô ấy huých Lý Thu Tự "chắc chắn cũng giỏi như anh hồi đi học, gen của cả nhà anh đều tốt thế này à?"
Trên mặt Lý Thu Tự vẫn mang nụ cười, nhưng ánh mắt lại lạnh lùng, anh cảm thấy hôm nay cô ấy nói đặc biệt nhiều, vô cùng chói tai, câu này nối câu kia không dứt, lải nhải không ngừng những lời vô nghĩa, dường như nói quá nhiều đã làm tổn hại cả vẻ đẹp của cô ấy.
Hướng Nhụy vốn đang cười với anh, cô ấy mơ hồ cảm thấy có gì đó không đúng, ánh mắt này của Lý Thu Tự mang lại một cảm giác không thể tả được, anh có tình cảm không? Dường như chẳng có gì cả, tất cả đều là trống rỗng. Hướng Nhụy bất giác rùng mình, cô ấy nhận ra mình chưa bao giờ thực sự hiểu Lý Thu Tự, bình thường cô ấy không nghĩ đến chuyện này, chỉ là trước đây, sự thật ấy chưa từng có dịp nào trỗi dậy để cảnh báo cô ấy, người khác yêu nhau chẳng phải cũng đều như vậy sao? Cùng nhau ăn cơm, mua sắm, xem phim, đi du lịch. Ngay cả khi kết hôn, cũng chẳng qua là vụn vặt hơn, ăn uống vệ sinh, chăm sóc con cái hiếu kính cha mẹ, lương bổng, thăng chức, quan hệ xã hội... đều là những thứ đó, tại sao lúc này Lý Thu Tự lại trở nên xa lạ như vậy?
Hướng Nhụy không hiểu, cô ấy sợ phải tìm hiểu cho rõ, bây giờ đột nhiên bị ánh mắt của Lý Thu Tự chiếu vào, cô ấy bực bội, cô ấy ghét phải suy nghĩ về mọi chuyện phức tạp, cô ấy chỉ muốn vui vẻ.