Nhà rất lạnh, lạnh vô cùng. Người chỉ cần đứng gần tường một chút là biết bức tường cũng đang tỏa ra hơi lạnh, hơi lạnh xộc vào mũi, khoang mũi đau buốt. Minh Nguyệt xách phích nước nóng lên, thấy còn nặng, cô bèn rót vào chậu mời Lý Thu Tự rửa tay.
Minh Nguyệt vừa về nhà, Lý Thu Tự đã trở thành khách. Trên giá để chậu có một bánh xà phòng nứt nẻ, mỏng dính, gần như không tạo ra bọt. Ngước mắt lên là có thể thấy một chiếc gương vuông nhỏ được lau chùi sạch sẽ. Minh Nguyệt đứng bên cạnh nhìn anh rửa tay, rồi đưa giấy vệ sinh qua.
Lý Thu Tự hỏi: "Sao không thấy Đường Đường đâu?"
Minh Nguyệt đáp: "Em ấy ở nhà họ hàng ạ." Cô chạy vào bếp, thò tay vào lò, tro tàn vẫn còn vương lại chút hơi ấm.
Trên vỉ hấp trong nồi có hai bát rau om mới làm, còn có hai bát đậu phụ nóng, mấy miếng lớn nằm trong đó, bên cạnh là một đĩa tương ớt, bánh màn thầu bột khoai lang và bánh bao nhân tam tiên. Dưới vỉ là nồi cháo ngũ cốc được ninh nhừ, hương thơm từ các lỗ vỉ bốc thẳng lên. Minh Nguyệt ngửi thấy mùi hương quen thuộc không thể tả, trong lòng ấm áp hẳn lên.
Cửa vang lên một tiếng, bà Dương Kim Phượng đã về đến nhà. Minh Nguyệt vội vàng giúp bà đặt bó củi xuống, hai người kéo tấm bạt ni lông ra, phủ lên đống củi, rồi lấy hai viên gạch vỡ đè lên các góc. Bà Dương Kim Phượng thấy Lý Thu Tự đứng đó nhìn, bèn gọi: "Lý tiên sinh mau vào nhà, ngoài trời lạnh lắm, sắp ăn trưa được rồi. Minh Nguyệt, lấy nước cho người ta rửa tay, dọn bàn ra đi."
Minh Nguyệt cảm thấy bà nội đã già đi nhiều. Thật kỳ lạ, ngày ngày sống cùng nhau thì không thấy, hồi hè bà Dương Kim Phượng cũng đã là một bà lão rồi, nhưng "già" cũng có nhiều mức độ. Minh Nguyệt miệng thì vâng dạ, chân thì thoăn thoắt chạy vào nhà, loảng xoảng kéo chiếc bàn bát tiên ra, nói:
"Ngoài sân có nắng, còn ấm hơn trong nhà ấy chứ, đến con chó còn biết đứng sát chân tường sưởi nắng nữa là."
Lý Thu Tự bật cười. Minh Nguyệt kéo một đoạn giấy vệ sinh dài, lau qua lau lại mặt bàn vài lần, rồi nhìn lại tờ giấy, không bẩn. Bà Dương Kim Phượng là một người ngăn nắp.
Cửa chính nhà trên vẫn mở, dù sao thì cũng lạnh như nhau. Chỗ gần ngưỡng cửa có nắng chiếu vào, có thể thấy những hạt bụi li ti, nhẹ bẫng, lững lờ trôi như mây. Minh Nguyệt để Lý Thu Tự ngồi chỗ có ánh nắng, Lý Thu Tự hỏi: "Em có lạnh không?"
Minh Nguyệt nói: "Em chịu lạnh quen rồi." Cô đưa đũa cho anh. Lý Thu Tự là người rất hiểu lễ nghĩa, anh đợi bà Dương Kim Phượng ngồi xuống rồi mới ngồi. Đây là lần thứ hai anh ăn cơm ở đây, bà Dương Kim Phượng gắp cho anh một bát rau om, một bát đậu phụ, rồi hỏi anh có ăn được cay không.
"Đậu phụ bà nội làm ngon lắm, cuối năm ai cũng thích mua đậu phụ của bà nội em." Tâm trạng Minh Nguyệt tốt lên một chút, cô tự hào giới thiệu về món đậu phụ.
Bà Dương Kim Phượng nói: "Lý tiên sinh đây có món gì mà chưa ăn qua chứ?"
Minh Nguyệt cười đáp: "Nhưng đậu phụ bà làm thì anh ấy chưa ăn bao giờ."
Lý Thu Tự rưới một ít dầu ớt, ăn đến toát mồ hôi, người nóng bừng lên. Trong món rau om có đủ thứ, lại được hầm bằng nồi đất nên rất đậm đà. Lý Thu Tự nói: "Món này thơm quá."
Bà Dương Kim Phượng nói: "Lợn ở thành phố không to đâu, đây là lợn lớn nhà quê tự nuôi đấy."
Minh Nguyệt lập tức chen vào: "Lợn lớn mới thơm ạ, lợn ở chỗ chúng em có thể nuôi đến hơn năm trăm cân, anh đã thấy người ta mổ lợn bao giờ chưa?"
Bà Dương Kim Phượng liếc cô: "Lý tiên sinh người ta không thèm xem mổ lợn đâu, ăn cơm của cháu đi."
Minh Nguyệt và Lý Thu Tự nhìn nhau, cả hai cùng cười. Bà Dương Kim Phượng nói:
"Nửa năm nay đã làm phiền Lý tiên sinh nhiều rồi, Minh Nguyệt đi học có biết cố gắng không?"
Lý Thu Tự nói: "Không phiền đâu ạ, em ấy rất chăm chỉ, thầy cô đều khen. Khi nào có kết quả thi cuối kỳ cháu sẽ gọi điện báo cho hai bà cháu."
Minh Nguyệt không kể cho bà Dương Kim Phượng chuyện bị trẹo chân. Có một dạo, bà cứ muốn lên thăm cô, luôn cảm thấy có chuyện gì đó, nhưng Minh Nguyệt trong điện thoại vẫn nói mình ổn. Bây giờ cô về, quả thực vẫn ổn, da mặt trắng ra, trông không giống người phải chịu khổ chút nào.
"Quan hệ với thầy cô bạn bè có tốt không?"
Minh Nguyệt nói: "Tốt ạ, mọi thứ đều tốt."
Bà Dương Kim Phượng cũng không còn gì để hỏi nữa, bà giục Lý Thu Tự ăn thêm, ăn nhiều vào. Bữa cơm này Lý Thu Tự ăn rất thỏa mãn. Anh thích ăn cơm ở nhà này, muốn nói thì cứ tự nhiên nói vài câu, không nói cũng không thấy ngượng ngùng, anh như thể người trong nhà, chỉ là đi làm xa, Tết về đoàn tụ.
Cơm nóng vào bụng, người cũng đỡ lạnh hơn. Bà Dương Kim Phượng bảo Minh Nguyệt ở lại nói chuyện với Lý Thu Tự, còn bà đi rửa bát. Minh Nguyệt thấy bà đi lại không còn nhanh nhẹn như trước, người chậm chạp hơn, cô bèn chạy qua giành làm. Bà Dương Kim Phượng nói: "Không được để Lý tiên sinh một mình như thế, con ra nói chuyện với người ta đi." Bà liếc nhìn chiếc áo khoác của Minh Nguyệt, "Lát nữa lại làm bẩn quần áo bây giờ, mau đi đi."
Minh Nguyệt vào nhà trên nói chuyện với Lý Thu Tự, cô cũng không ngồi, mà đứng trên ngưỡng cửa. Mọi thứ đều quen thuộc, đã xa cách từ lâu, vừa lạnh lẽo lại vừa ấm áp. Cô trở nên hoạt bát hơn, khoa tay múa chân nói: "Anh đứng dậy đi, xem ai cao hơn nào."
Lý Thu Tự cười đi tới, cô vươn tay hết cỡ: "Anh cao thật đấy, em đứng ở đây mà vẫn không cao bằng anh." Lý Thu Tự nói: "Anh không cao thêm nữa đâu, em thì vẫn sẽ cao lên."
Minh Nguyệt nhón chân: "Ấy? Em làm thế này là cao bằng anh rồi này." Cô đột nhiên dang tay, không hề báo trước, nhảy chồm về phía Lý Thu Tự. Lý Thu Tự dùng một tay ôm lấy cô, má cô lành lạnh cọ vào tai anh.
"Không cho anh đi." Minh Nguyệt khẽ nói một câu, rồi lập tức tuột xuống khỏi người anh.
Đầu óc cô trống rỗng, không hiểu tại sao mình lại có hành động như vậy. Lý Thu Tự ôm cô rất tự nhiên, rồi lại buông tay, vẻ mặt không có chút gì khác thường.
Cuộc sống đã khác rồi, trước kia cô chỉ cần có bà nội và Đường Đường. Bây giờ Minh Nguyệt đã quen có Lý Thu Tự, cô muốn anh cũng sống cùng họ, mọi người quây quần ấm áp, vui vẻ bên nhau. Vừa nghĩ đến việc một lát nữa anh phải đi, lòng cô lại trào dâng nỗi cô đơn. Cô sợ cô đơn đến thế... Bà nội ở một mình, chẳng phải còn cô đơn hơn cô sao? Sống trong căn nhà lạnh lẽo này, trời tối từ rất sớm, đêm dài đằng đẵng, không xem ti vi, không đọc sách, chỉ làm việc, một mình bà... Thật đáng thương quá, sao lại đáng thương đến thế. Cô làm một đứa trẻ bị bỏ lại xong, giờ lại đến lượt bà làm một người già bị bỏ lại, cái vòng luẩn quẩn này không bao giờ kết thúc.
"Trước khi khai giảng anh sẽ đến đón em, chúng ta sẽ sớm gặp lại thôi." Lý Thu Tự cảm thấy cảm xúc của cô thay đổi rất nhanh, không còn ngây ngô như trước nữa, mà như có tâm sự nặng trĩu. Anh ở lại cũng không tiện, ăn một bữa cơm thì rất thoải mái, chứ ở lại thật thì không quen, cũng chẳng có danh phận gì, anh không thuộc về nơi này.
"Dành nhiều thời gian cho bà và em gái nhé." Anh chỉ có thể an ủi cô.
Minh Nguyệt buồn bã nói: "Giá mà anh có thể ăn Tết cùng chúng em thì tốt biết mấy." Cô cố gắng nặn ra một nụ cười, "Nhưng mà, tất nhiên là không tốt bằng ở Hải Nam rồi, ở đó ấm áp, còn chỗ chúng em thì khổ sở quá."
Lý Thu Tự nói: "Sau này có cơ hội, anh đưa em đến Hải Nam nhé?"
Cô lắc đầu: "Không đi, nơi anh từng đi với bạn gái, em sẽ không đi cùng anh đâu."
Lý Thu Tự cười cười: "Sao lại nói vậy?"
Minh Nguyệt đáp: "Anh chắc chắn sẽ nhớ lại cảnh tượng lúc trước đến đây chơi cùng cô ấy, dù sao thì em cũng không đi."
Lý Thu Tự nói: "Em nghĩ nhiều quá rồi đấy."
Minh Nguyệt tựa vào cánh cửa gỗ thô ráp: "Em là người như vậy đấy. Đợi Đường Đường về, chúng em sẽ cùng nhau đi chợ phiên, mua pháo hoa, chúng em không đến miền Nam thì ở nhà vẫn có thể đón Tết vui vẻ."
Cô như nhớ ra điều gì đó, đầu óc chợt tỉnh táo, đứng thẳng người dậy.
"Anh đi Hải Nam đừng mua quà cho em, em không cần, chị Hướng Nhụy mua em cũng không cần."
Lý Thu Tự nói: "Thôi không nói chuyện này nữa, em xem em kìa, trông có vẻ không vui lắm, về nhà rồi thì phải vui lên chứ."
Minh Nguyệt cúi mắt: "Em cũng không biết mình bị làm sao nữa, có lúc đang vui vẻ, đột nhiên nghĩ đến chuyện gì đó lại thấy buồn. Chắc là do em ra ngoài đi học, được đến thành phố học là chuyện tốt, nhưng con người ta dù ở trong hoàn cảnh tốt đẹp cũng có lúc thấy buồn."
Lý Thu Tự hỏi: "Vừa rồi em nghĩ đến chuyện gì à?"
Ngoài sân, bà Dương Kim Phượng đã chuẩn bị một túi củ cải đỏ, cải thảo, gọi Minh Nguyệt ra. Cô nhìn Lý Thu Tự rồi chạy đến bên bà.
"Cái này cho Lý tiên sinh mang về."
Dưới xà nhà có treo thịt lợn, một con gà đã làm sạch lông và một con cá đã ướp, tất cả đều cứng như đá. Bà Dương Kim Phượng đã nhờ chú Bát Đẩu treo lên giúp. Bà bảo Minh Nguyệt lấy xuống, Minh Nguyệt phải dùng ghế đẩu, loạng choạng trèo lên. Lý Thu Tự đã đứng ngay sau lưng, vươn tay lấy xuống:
"Lấy cái này à em?"
Minh Nguyệt nói: "Miếng thịt này, cả con gà nữa, bà nội chuẩn bị cho anh đấy."
Lý Thu Tự lại đặt tay xuống: "Tấm lòng của bà cháu nhận, nhưng thực ra một mình cháu cũng ít khi nấu ăn, để ở chỗ cháu lãng phí lắm, hai bà cháu cứ giữ lại dùng đi ạ."
Bà Dương Kim Phượng nói: "Nếu Lý tiên sinh không nhận tức là chê mấy thứ này của chúng tôi rồi. Ở thành phố khó mua được đồ như thế này lắm, cậu cứ mang về cho người nhà nếm thử." Bà là một người cố chấp, đã nói vậy thì Lý Thu Tự đành phải nhận. Bà Dương Kim Phượng lấy con gà to nhất, béo nhất đưa cho anh, xách trên tay khá nặng.
"Đường xa, không giữ cậu ở lại nữa, Lý tiên sinh về lái xe cẩn thận." Bà Dương Kim Phượng định ra cổng tiễn Lý Thu Tự, Minh Nguyệt lững thững đi theo sau. Lý Thu Tự bảo cô mở cốp xe, cô đi tới, mở cốp ra. Lý Thu Tự cúi người đặt đồ vào rồi cười nói: "Đêm giao thừa có đón năm mới không? Nhớ gọi chúc Tết anh đấy."
Minh Nguyệt lấy chân đá đá xuống đất: "Anh đi Hải Nam, chắc chị Hướng Nhụy không muốn em gọi điện làm phiền anh đâu."
Lý Thu Tự quay đầu nhìn cô một cái, không nói gì nữa, sắp xếp đồ đạc xong, đóng cốp lại, rồi đi vòng ra phía trước cười với bà Dương Kim Phượng: "Trưa nay cảm ơn bà đã đãi cơm, cháu phải đi rồi ạ, trước khi Minh Nguyệt khai giảng cháu sẽ lại đến."
Bà Dương Kim Phượng nói: "Lý tiên sinh khách sáo quá, toàn là làm phiền cậu thôi. Minh Nguyệt," bà thấy Minh Nguyệt vẫn đứng sau xe, "Cháu đứng đực ra đấy làm gì, đã ghi nhớ lòng tốt của Lý tiên sinh chưa hả?"
Minh Nguyệt đút hai tay vào túi áo, gật đầu: "Khai giảng em sẽ tự bắt xe ô tô đi."
Lý Thu Tự nhìn cô cười: "Được thôi, anh sẽ đưa em đi một chuyến, đợi em rành đường rồi thì có thể tự đi."
Đôi mắt Minh Nguyệt như đang hờn dỗi, chất chứa đầy lời muốn nói, nhưng cuối cùng lại không nói thêm một chữ nào, chỉ vẫy tay với anh. Lý Thu Tự bấm còi một tiếng ra hiệu sắp đi, Minh Nguyệt đi theo vài bước. Cô biết anh sẽ quay lại, không phải đợi quá lâu, nhưng như vậy thì đã sao? Anh thuộc về ai, muốn sống cuộc sống như thế nào, đều là chuyện của riêng anh.
Cô cùng bà Dương Kim Phượng đi về nhà, gió thật lạnh, lạnh hơn ở thành phố. Trong sân không còn cừu con, gà vịt cũng ít đi nhiều. Bà Dương Kim Phượng không nuôi lợn nữa, trên người bà dán cao dán, không còn khỏe mạnh như xưa. Tay bà nứt nẻ như miệng trẻ con, Minh Nguyệt tìm kem dưỡng da tay, định bôi cho bà. Bà Dương Kim Phượng nào đã dùng thứ này bao giờ, bà nói: "Bà ngày nào cũng làm cái này cái kia, bôi cái này vô dụng lắm. Áo khoác mới trên người cháu là Lý tiên sinh mua cho à?"
Minh Nguyệt lại thấy chột dạ: "Cháu không muốn đâu ạ, anh ấy nói quần áo của cháu bị chật rồi, cái áo khoác cũ đúng là chật thật, cháu mặc vào là bị giật hết lên."
Bà Dương Kim Phượng nói: "Chúng ta chỉ nghĩ đến việc người ta chu cấp cho mình đi học thôi, cái không nên nhận thì đừng có chìa tay ra, quen rồi thì sau này không mặc vừa áo bông ở nhà nữa đâu."
Bà Dương Kim Phượng dường như biết cô đã lớn, không còn nghiêm khắc như trước, nhưng vẫn nghiêm túc dạy dỗ cô. Mặt Minh Nguyệt nóng bừng: "Cháu sẽ không nhận nữa đâu ạ." Cô do dự lấy đồ ăn vặt và đồ chơi ra "Cái này không mất tiền đâu ạ, là đồ chơi còn thừa từ tiệc cuối năm của công ty, Lý tiên sinh nói để đó cũng vứt đi, bảo con mang về cho bọn trẻ con chơi."
Cô chỉ sợ bà lại nói gì nữa, liền hỏi ngay: "Đường Đường đâu rồi ạ, bao giờ em ấy về? Búp bê để cho em ấy chơi trước."
Bà Dương Kim Phượng đã lâu không gặp Đường Đường. Đường Đường nghịch ngợm, tính tình lại kỳ quặc, học hành thì chẳng ra sao, thầy cô năm lần bảy lượt tìm đến nhà thím, thím cũng đau đầu. Con bé chỉ về nhà một lần vào dịp rằm tháng tám, về đến nhà không chê cái này thì chê cái nọ. Bà Dương Kim Phượng định mắng nó, nó liền giận dỗi: "Bà sớm đã không cần cháu rồi!"
Bà Dương Kim Phượng đành im lặng. Bà muốn tết tóc cho nó, nó liền xoay người chạy đi rất xa, nằng nặc đòi về nhà thím. Bà Dương Kim Phượng đẩy chiếc xe ba bánh ra, trong xe có bỏng gạo, bỏng ngô, Đường Đường nhét đầy miệng, trông lại như một đứa trẻ vô lo vô nghĩ.
Ngày hai mươi tám Tết, bà Dương Kim Phượng đón Đường Đường về nhà.
Minh Nguyệt vừa nhìn thấy em là mừng rỡ không thôi, gọi lớn "Đường Đường, Đường Đường". Cô bé cao lên một chút, mặt đỏ bừng, bị gió tây bắc thổi nẻ, nhưng đôi mắt lại sáng lạ thường, là đôi mắt của trẻ con, đen là đen, trắng là trắng. Cô bé mặc một chiếc áo khoác mới có tay đèn lồng, bên dưới đi một đôi bốt cao cổ màu đỏ có đính quả cầu lông lớn. Đó là đôi bốt thím bảo Đường Đường tự chọn, cô bé vừa nhìn đã thích ngay, từ lâu đã muốn có một đôi bốt như vậy, cảm thấy rất sành điệu.
"Đẹp quá đi mất!" Minh Nguyệt ngồi xổm xuống sờ quần áo của em, Đường Đường liền giãy ra, đẩy cô đi, "Chị đừng có sờ bẩn áo của em!" Cô bé như không nhận ra Minh Nguyệt nữa, trở thành một con chó con hung dữ, muốn nhe nanh. Minh Nguyệt muốn chứng minh hai người vẫn là chị em, bèn cười lại gần, "Chị cứ sờ đấy, chị muốn sờ em!"
Không ngờ, Đường Đường đột nhiên nổi giận, đấm thùm thụp vào người Minh Nguyệt. Minh Nguyệt cười né tránh, nhưng cô bé lại càng hăng, đấm rất đau. Bà Dương Kim Phượng tiến lên kéo cô bé ra: "Chị cháu khó khăn lắm mới về nhà, đánh chị làm gì?"
Đường Đường hét lớn: "Bà có thương cháu đâu, gọi cháu về làm gì!"
Minh Nguyệt nhìn bà Dương Kim Phượng, rồi dịu dàng dỗ dành Đường Đường: "Chị mang về cho em nhiều đồ ăn ngon lắm, còn có cả đồ chơi nữa, đều là từ thành phố mang về đấy."
Đường Đường vẻ mặt khinh khỉnh, hừ hừ. Minh Nguyệt nói rất nhiều lời ngon ngọt, cô bé mới chịu vào nhà trên. Đồ ăn vặt và đồ chơi vẫn có sức hấp dẫn rất lớn với Đường Đường. Cô bé không thích về nhà còn có một lý do nữa là ti vi ở nhà quá cũ, không lắp chảo vệ tinh, chỉ bắt được vài kênh. Cô bé thích ăn, thích chơi, thích xem ti vi, chỉ không muốn đi học. Vợ chồng người chú họ cũng có ý định bỏ cuộc, hai người họ riêng tư nói rằng đứa trẻ này không có tố chất học hành, chỉ cần trưởng thành nên người là được.
Minh Nguyệt cũng không biết phải dạy dỗ Đường Đường thế nào, không thể nhắc đến chuyện học, cứ nhắc là nó nổi cáu. Cô cẩn thận dỗ dành, nâng niu, cảm thấy như vậy không ổn, nhưng lại không tìm ra cách nào tốt hơn. Cô thương em, yêu em, về nhà muốn đón một cái Tết vui vẻ hòa thuận, chứ không phải để cãi nhau với Đường Đường. Tối đến, cô ôm Đường Đường ngủ, kể chuyện hồi nhỏ, Đường Đường dường như thân thiết với cô hơn một chút, tò mò hỏi:
"Chị nhận Lý tiên sinh ở thành phố làm bố rồi à?"
Minh Nguyệt sững sờ: "Sao lại thế được?"
Đường Đường gãi gãi mông: "Chẳng phải chị đi làm con của người ta rồi à?"
Minh Nguyệt nói: "Chị đi học, làm con của ai chứ?"
Đường Đường hỏi: "Thế chị làm gì của người ta?"
Trong chăn có túi nước nóng, đặt dưới chân, cả người ấm sực, mặt Minh Nguyệt cũng nóng lên, hồi lâu không nói gì. Đường Đường hỏi lại, Minh Nguyệt liền trùm chăn qua đầu, giọng ù ù: "Ngủ nhanh đi, mai chúng ta ra chợ ăn bánh bao chiên!"
Không biết qua bao lâu, khung cửa sổ mục nát bị gió thổi kêu kèn kẹt. Đường Đường đã ngủ say, Minh Nguyệt vén chăn lên, mở mắt nhìn vào bóng tối, cảm thấy ngọn gió ngoài kia như trút cả lên người mình.